Van 1 januari  tot 1 juli 2016 is Nederland de voorzitter van de Europese Unie.  Dit is een grote verantwoordelijkheid, waarbij dan ook veel komt kijken. Maar wat betekent dit eigenlijk? Om antwoord te krijgen op deze vraag werden schoolkrantredacties uit het hele land op dinsdag 29 maart uitgenodigd in het Europagebouw in Amsterdam om aan vicepremier Lodewijk Asscher vragen te stellen over het internationale beleid van Nederland. Wij, de redacteuren van het nieuwe “Hermannetje”, grepen deze kans met beide handen aan en waren er speciaal voor jullie bij!

EU2016 Schoolkrant AsscherDe dag begon aan het IJ, waar de schoolkrantredacties werden opgehaald met twee rondvaartboten. Na dit boottochtje werden we bij het Scheepsvaartmuseum gedropt. De vlaggen van de Europese lidstaten wapperden vrolijk boven ons en we werden verwelkomd met een strenge beveiliging bij het Europagebouw. Dit tijdelijke gebouw is dé plek waar het komende halfjaar vele vergaderingen van de EU zullen plaatsvinden. Na een uitgebreide rondleiding langs de 135 vergaderzalen die het gebouw telt, liepen we de zaal van de persconferentie binnen. Na het introductiefilmpje van vlogger Theaumes was het eindelijk zover: Lodewijk Asscher kwam binnen en nam vooraan in de zaal plaats, keurig zijn beurt afwachtend.

Maar wie is Asscher eigenlijk? Lodewijk Asscher is sinds 5 november 2012 vicepremier van Nederland en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet Rutte-Asscher. Wanneer iemand met zo’n hoge positie langskomt, dan zou je denken dat het een nogal formele bijeenkomst zou worden, maar het tegendeel is waar: Asscher was heel aanspreekbaar en wilde overal op ingaan. Natuurlijk bleef hij de professionele bestuurder, maar hij concentreerde zich volledig op de aanwezige redacteuren en correspondenten. Dit bleek vooral uit hoe hij vele kwesties benaderde vanuit het oogpunt van een middelbare scholier, die hij ziet als een ‘toekomstige wereldburger’. Toen Asscher zelf op de middelbare school zat, bekeek hij het internationale concept van de Europese Unie met interesse, maar hij had hier toen nog geen duidelijke mening over. Des te meer reden voor hem om scholieren de gelegenheid te geven om hem vragen over Europa te stellen!

Foto: Rijksoverheid/Valerie Kuypers – Photograph: Dutch Government/Valerie Kuypers

Asscher begon de persconferentie met een speech over hoe de wereld steeds meer verbonden raakt. Dit geldt zeker voor landen binnen de EU. Meer en meer mensen reizen tegenwoordig naar andere landen om daar te gaan studeren, werken of zich zelfs permanent te vestigen. Hierbij zijn volgens hem het vrije verkeer van diensten, kapitaal, goederen, en bovenal mensen cruciaal. Ook moeten we als lidstaat vaker met andere lidstaten in gesprek gaan. Nederland zal tijdens het voorzitterschap met name proberen om de thema’s ‘milieu’, ‘veiligheid’ en ‘vluchtelingen’ gezamenlijk te tackelen. Vooral deze laatste twee onderwerpen staan de laatste weken natuurlijk volop in de belangstelling na de aanslagen in Brussel.

Onze vaste correspondent Aram van der Pilos kreeg ook de kans om een vraag aan de vicepremier te stellen. Want kan er continuïteit gegarandeerd worden in het Europese beleid als het voorzitterschap per land maar zes maanden duurt? Asscher had hier een duidelijk antwoord op. “Dat is inderdaad een beetje lastig met 28 landen. Het secretariaat van de EU is echter onafhankelijk van verkiezingen en ook de Europese Commissie, het dagelijks bestuur, zit voor een periode van vijf jaar. Deze instanties samen zorgen voor continuïteit.” Ook moeten lidstaten volgens Asscher niet alleen maar aan zichzelf denken, maar aan het grotere geheel. ‘Het voorzitterschap is dan ook minder romantisch of stoer dan je misschien zou denken,’ vindt de vicepremier. “Je hebt vooral de taak om te zorgen dat het werk verder gaat en dat je andere landen helpt, maar dit vergt uiteraard wel wat van alle lidstaten.”

Verder werd er nog een vraag gesteld over de gevolgen die een Brexit (de uittrede van Groot-Brittannië uit de EU, red.) voor de Europese Unie kan hebben. Asscher roemde eerst de kwaliteit van de vraag, maar voegde eraan toe dat deze kwestie politiek gevoelig ligt en daarom voorzichtig beantwoord moet worden. Zijn mening moest op de achtergrond blijven: als vicepremier kon hij hier immers zowel het Oekraïne-referendum (dat nog moest plaatsvinden) als het referendum van Groot-Brittannië over de Brexit beïnvloeden.

Toch schemerde in het politiek correcte antwoord van Asscher ook zijn eigen mening door. Hoewel er veel onzekerheid heerst rondom de gevolgen van een Brexit, zou dit negatief kunnen zijn voor de EU als geheel. Ook Nederland kan daarom volgens Asscher schade ondervinden aan een daadwerkelijke Brexit. “Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn belangrijke partners in de handel, maar ook in andere zaken. Een Brexit zal zeker bepaalde gevolgen hebben voor deze nauwe samenwerking.”

Foto: Rijksoverheid/Valerie Kuypers

Onze redacteur Bryan Touw trok na de persconferentie nog de stoute schoenen aan en dat leidde zowaar tot een een-tweetje met de vicepremier. Bryan (18) was nog in dubio over wat hij zou stemmen bij het Oekraïne referendum van 6 april. Kon Asscher hier nog advies over geven? Bryans vraag werd beantwoord met enthousiasme. Asscher: “Het zou natuurlijk een grote blunder zijn voor Nederland (als voorzitter van de EU, red.) om tegen een EU-verdrag te stemmen. Bovendien geeft het verdrag Oekraïne stabiliteit en is het is goed voor de handel van Nederlandse bedrijven”. Asscher was wel bang dat veel voorstemmers thuis zouden blijven zodat de kiesdrempel niet gehaald zou worden. Hij moedigde Bryan dan ook aan om naar de stembus te gaan. Nu de uitslag van het referendum bekend is, is duidelijk geworden dat lang niet alle stemgerechtigde burgers hebben geluisterd naar de raad van Asscher en andere bestuurders: met een opkomst van 32% werd het referendum net aan geldig verklaard en Nederland stemde massaal tegen het associatieverdrag.

Na veel vragen en uitgebreide antwoorden was de middag voorbij. Wij, de redactie van “Het Hermannetje”, verlieten het Europagebouw met een ontzettend goed gevoel. Niet alleen kwam minister Asscher op ons over als een betrouwbaar politicus die het beste met Nederland voor heeft en daarbij ook vriendelijk en aanspreekbaar is, ook is voor ons nu veel duidelijker wat het Nederlands voorzitterschap eigenlijk inhoudt: het biedt Nederland een kans om actuele problemen binnen de EU gezamenlijk op te lossen. Het was zeker een geslaagde middag en wij zijn dan ook erg dankbaar dat de redactie van het HWC welkom was!

Foto: Rijksoverheid/Valerie Kuypers – Photograph: Dutch Government/Valerie Kuypers

Fotografie: EU2016NL